7. Innovatie

Op 28 januari 2026 zijn de innovatieprocedures gewijzigd

Binnen het kwaliteitszorgsysteem is het mogelijk dat innovaties ontstaan. Innovatie wordt binnen het kwaliteitszorgsysteem als volgt gedefinieerd:

Een sportproduct welke buiten de van toepassing zijnde scope en / of voorschriften valt en zodanig uniek is dat er geen gelijke van bestaat. Het product dient door de producent speciaal voor het doel te zijn ontwikkeld of gemodificeerd.

Wanneer een product voldoet aan de beschreven definitie van een innovatie is plaatsing op de sportproductenlijst niet mogelijk. Daardoor is certificatie door de betreffende sportbond niet mogelijk. Middels de innovatieprocedure is realisatie van de innovatie met behoud van certificaat mogelijk. Realisatie van innovaties is enkel mogelijk na akkoord van de innovatieraad van het kwaliteitszorgsysteem en bij het voldoen aan de onderstaande procedures en afspraken.

Innovaties binnen het kwaliteitszorgsysteem worden door de innovatie begeleidingsgroep beoordeeld en geëvalueerd gedurende de duur van de innovatie. De innovatie begeleidingsgroep bestaat uit een vaste vertegenwoordiging van NOC*NSF (secretaris programmaraad) en VSG (secretaris normalisatiecommissie) aangevuld met een afvaardiging van de betreffende sportbond. Bij de evaluaties is het mogelijk dat een onafhankelijk instituut op verzoek van de innovatieraad aansluit.

De innovatie begeleidingsgroep heeft de bevoegdheid om besluiten te nemen over beoordeling van nieuwe innovatieprojecten en doorzetten, aanscherpen of stopzetten van innovatieprojecten tijdens evaluaties. De innovatieraad legt in ieder programmaraad overleg verantwoording af aan de programmaraad. Daarnaast geldt voor een eindevaluatie van een innovatie dat de innovatie begeleidingsgroep een advies voor eventuele aanpassing van procedures of voorschriften aan de programmaraad ter vaststelling voorlegt.

De innovatieraad komt op vaste momenten 4 maal per jaar bijeen. Beoordelingen en evaluaties vinden op deze momenten plaats. Alle innovatieprojecten welke in het proces zitten worden tijdens ieder overleg geëvalueerd op basis van beschikbare resultaten gepresenteerd door de producent. Van de beoordelingen wordt door de innovatie begeleidingsgroep een afschrift verstuurd aan alle stakeholders van de betreffende innovatie (eigenaar, gebruiker, producent, aannemer, instituut)

Het proces van een innovatief product tot een goedgekeurd product op de sportproductenlijst ziet er als volgt uit:

• Aanmelding innovatie door producent bij innovatieraad met een plan van aanpak en laboratorium onderzoek;
• Interne beoordeling plan van aanpak innovatie door de leden van de innovatieraad. Bij een voldoende beoordeling wordt de producent uitgenodigd voor het eerste innovatieraad overleg;
• Innovatieraad bijeenkomst waar plan van aanpak door producent wordt gepresenteerd aan de innovatieraad. Op basis van de presentatie kan het nodig zijn dat de producent aanpassingen aan het plan doorvoert. Dit proces kan per e-mailcommunicatie worden afgerond;
• Definitieve goedkeuring innovatieraad wordt gedeeld met de producent. Vervolgens zal de innovatie worden geplaatst op de sportproductenlijst met de status ‘innovatie’;
• Na definitieve goedkeuring wordt de innovatie bekendgemaakt via sportinfrastructuur waarbij andere partij de mogelijkheid hebben om binnen 3 maanden vanaf bekendmaking zich aan te dienen ook mee te doen aan de innovatie. Gelijke innovaties welke zich later melden kunnen geen gebruik maken van de innovatieprocedure;
• Binnen één jaar na definitieve goedkeuring van het innovatieplan start realisatie van innovatie door producent. De start van aanleg wordt door producent bij innovatieraad gemeld. Dit geldt voor iedere accommodatie waar de innovatie wordt toegepast;
• Uitvoeren metingen en delen van de resultaten met de innovatieraad;
• Bespreken resultaten van innovatie in ieder vast innovatieraad overleg. Bij dit innovatieraad overleg is de producent aanwezig en op verzoek van de innovatieraad een onafhankelijk instituut;
• Een project waarin een innovatie is toegepast wordt volgens de standaard handleiding getoetst. Wanneer deze voldoet aan het voorstel resultaat in het vastgestelde plan van aanpak ontvangt de accommodatie een certificaat voor de duur van de standaard hercertificeringstermijn van de sportbond of overeengekomen termijn;
• Één jaar na start van het tweede innovatieproject van 1 producent (beide projecten zijn in opdracht vergeven door een andere opdrachtgever) vindt de eindevaluatie van de innovatie plaats in het innovatieraad overleg. De producent is hierbij aanwezig en op verzoek van de innovatieraad een onafhankelijk instituut en eigenaar;
• Bij een positieve eindevaluatie door de innovatieraad wordt een advies voor aanpassing van voorschriften en / of procedures aan de programmaraad gestuurd;
• De programmaraad stelt de aanpassingen op basis van het advies van de innovatieraad vast, indien akkoord, in het eerstvolgende vastgestelde overleg;
• Na vaststelling van wijzigingen door de programmaraad worden de innovatieve producten welke minimaal tweemaal voldoende zijn geevalueerd op de sportproductenlijst geplaatst met de status goedgekeurd. Partijen welke op basis van de nieuwe procedures en / of voorschriften een nieuw product ontwikkelen verkrijgen bij eerste toelating de status test op de sportproductenlijst met bijbehorende beperkingen volgens hoofdstuk 5;
• 3 jaar na vaststelling van voorschriften en / of procedures n.a.v. een innovatieproject vindt een nieuwe beoordeling plaats van deze wijzigingen door de innovatieraad. De innovatieraad kan hierbij een negatief advies schrijven aan de programmaraad om de ontwikkeling terug te draaien of aan te scherpen. Dit heeft geen invloed op reeds gerealiseerde gecertificeerde projecten.

Voor aanmelding van een nieuw innovatieproject dient de producent een plan van aanpak op te stellen. Aan dit plan van aanpak worden de volgende eisen gesteld:

• Toelichting innovatie i.r.t. de definitie innovatie volgens de innovatieprocedure;
• Doelstelling van de innovatie met voorstel van aanpassingen scope en / of voorschriften;
• Beschrijving betrokkenheid opdrachtgever, eigenaar en vereniging;
• Onderzoeksplan volgens handleiding en overige (interne) onderzoeken naar de te verwachten prestaties van de innovatie;
• Beoogde projectlocaties;
• Voorstel monitoringsplan sporttechnisch en beleving;
• Voorstel te behalen resultaat;
• Handtekening van eigenaar, sportclub en producent voor toepassing van de innovatie incl. de door het kwaliteitszorgsysteem gestelde eisen en verantwoordelijkheden. Dit geldt voor iedere accommodatie opnieuw.

Wanneer de innovatie ook onderdeel is van een ander innovatietraject van bijvoorbeeld een internationale sportbond dan dienen ook de stukken van dat innovatietraject te worden gedeeld. Bij overlap van eisen aan plannen is het geoorloofd om enkel aanvullende stukken voor de Nederlandse procedure te beschrijven additioneel op het reeds bestaande plan van aanpak. Het bestaande plan van aanpak dient daarnaast in het Nederlands te worden aangeleverd om interpretatieverschillen te voorkomen.

Binnen de innovatieprocedure worden een aantal eisen vastgelegd welke op alle innovatieprojecten van toepassing zijn. Afwijking van deze eisen is enkel toegestaan wanneer de innovatieraad dit heeft geaccepteerd en duidelijk is vastgelegd in het innovatie plan van aanpak:

• De innovatie mag op maximaal 5 accommodaties (één accommodatie is één veld of baan) worden toegepast;
• De innovatie dient op minimaal 2 projecten te worden toegepast voordat een eindevaluatie kan worden uitgevoerd;
• Projecten waarbij de innovatie is toegepast en wordt voldaan aan het voorgestelde resultaat in het plan van aanpak worden voorzien van een certificaat voor de looptijd van de hercertificeringstermijn of overeengekomen termijn;
• Projecten waarbij de innovatie is toegepast waar niet wordt voldaan aan het voorgestelde resultaat met een maximale afwijking van 10 % (relatief) t.o.v. de sporttechnische voorschriften van de betreffende sport mogen worden behouden en gebruikt indien deze aan de gebruikers voorschriften blijven voldoen;
• Projecten waarbij de innovatie is toegepast waar niet wordt voldaan aan het voorgesteld resultaat met een afwijking groter dan 10 % (relatief) t.o.v. de sporttechnische voorschriften van de betreffende sport moeten worden verwijderd en zijn niet geschikt voor gebruik;
• Keuringen dienen onafhankelijk te worden uitgevoerd.

De volgende verantwoordelijkheden zijn van toepassing op innovatieprojecten binnen het kwaliteitszorgsysteem:

• Producent is tijdens de aanleg en levensduur verantwoordelijk voor het onderhoud en (laten) uitvoeren van keuringen;
• Producent is gedurende de looptijd van de innovatie verplicht ervaringen op te halen bij de gebruikers van de accommodaties en deze in te brengen bij de evaluatie van de innovatieraad;
• Sportbond zal gedurende de looptijd van de innovatie ervaringen ophalen bij haar clubs en deze in de innovatieraad inbrengen;
• De eigenaar welke een innovatieproduct afneemt accepteert de risico’s van innovatie. De verantwoordelijkheid voor het maken van afspraken m.b.t. garanties en omgaan bij onvolkomenheden liggen bij de eigenaar;
• De sportbond is niet verantwoordelijk voor gevolgschade van gecertificeerde accommodaties waar innovatieproducten zijn toegepast, ook als de bond deze accommodaties accepteert voor gebruik.