Duurzaamheidslabel voor kunstgrasproducten vanaf 2027

Het duurzaamheidslabel maakt de milieubelasting van kunstgrasproducten inzichtelijk. De werkwijze voor het vaststellen van het label staat in de handleiding duurzaamheidslabel. Deze is te vinden in de procedures van het kwaliteitszorgsysteem. Nu de invoering dichterbij komt, zetten we de belangrijkste informatie en actuele ontwikkelingen op een rij.

Waarom een duurzaamheidslabel?

Met het duurzaamheidslabel wordt het voor het eerst mogelijk om kunstgrasproducten volgens een onafhankelijke en gestandaardiseerde methode in te delen op basis van hun milieubelasting. Het label is bedoeld voor gemeenten en andere opdrachtgevers die duurzaamheid willen meenemen bij de aanleg of vervanging van een sportaccommodatie. Zij kunnen de labels gebruiken om kunstgrasproducten te vergelijken en duurzaamheidsprestaties transparant op te nemen in aanbestedingen.

Wat betekent een duurzaamheidslabel?

Het duurzaamheidslabel loopt van A tot en met G. Label A staat voor kunstgrasproducten met de laagste berekende milieubelasting. Label G is de hoogste categorie. Het duurzaamheidslabel is gebaseerd op de milieukostenindicator (MKI). Deze waarde laat zien wat de milieubelasting van een product per vierkante meter over een periode van acht jaar is. Hoe lager de MKI-waarde, hoe lager de milieubelasting en hoe beter het label.

Hoe wordt het label bepaald?

De MKI-waarde uit de milieuverklaring in de Nationale Milieudatabase waarde wordt berekend met een levenscyclusanalyse. Daarin wordt de milieubelasting tijdens de verschillende fasen van de levensduur van een product meegenomen.

De levenscyclusanalyse moet zijn uitgevoerd volgens de Product Environmental Footprint Category Rules (PEF-CR) en de geldende bepalingsmethoden van de Nationale Milieudatabase. Als deze uitgangspunten elkaar tegenspreken, zijn de bepalingsmethoden van de Nationale Milieudatabase leidend. De volledige werkwijze staat in de Handleiding duurzaamheidlabel, die onderdeel is van de procedures van het kwaliteitszorgsysteem.

De berekende MKI-waarde vormt de basis voor het definitieve label. Als voor de kunstgrasmat of shockpad categorie 3-data zijn gebruikt, of als het product polymerische infill bevat, wordt het label drie stappen naar beneden bijgesteld. Deze producten kunnen daardoor maximaal label D krijgen.

Betekenis van label G

Een kunstgrasproduct kan om twee redenen label G hebben. De berekende MKI-waarde kan binnen categorie G vallen. Een product krijgt ook standaard label G als de producent geen aanpassing aanvraagt.

Label ‘G’ heeft geen maximale MKI-waarde. Daardoor kan ieder product op de sportproductenlijst minimaal dit label krijgen. Kunstgrasproducten worden voorlopig nog niet van de lijst verwijderd vanwege een lage duurzaamheidsscore.

Aanpassing van een label aanvragen

De producent is verantwoordelijk voor het aanvragen van een aanpassing van het label dat bij een sportproduct op de sportproductenlijst staat. Hiervoor vult de producent bijlage 1 van de Handleiding duurzaamheidslabel en het bijbehorende Excel-rekenblad in. Het Excel-rekenblad is op te vragen via info@sportinfrastructuur.nl. De ingevulde documenten kunnen ook naar dit emailadres worden verstuurd.

Grenswaarden voor 2027

De grenswaarden bepalen welk label bij een MKI-waarde hoort. Op basis van de vermeldingen van de Nationale Milieudatabase van 1 oktober 2026 gelden vanaf 2027 de volgende grenswaarden:

De grenswaarden voor de duurzaamheid labels zijn in 2024 vastgesteld. Ieder jaar worden deze in oktober opnieuw bepaald op basis van de beschikbare gegevens in de Nationale Milieudatabase.

Gebruik bij uniform aanbesteden

Het duurzaamheidslabel is een van de mogelijke eisen of gunningscriteria binnen het project Uniform aanbesteden duurzame kunstgrasvelden van de Routekaart Verduurzaming Sport onder leiding van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Met dit project wordt een praktisch format ontwikkeld dat gemeenten ondersteunt bij het aanbesteden van duurzame kunstgrasvelden.

Zodra voldoende kunstgrasproducten op de sportproductenlijst een hoger label dan G hebben, kan het label breder worden toegepast binnen aanbestedingen. Tot die tijd is het verstandig om vóór het opstellen van eisen en gunningscriteria te bekijken welke kunstgrasproducten en labels op de sportproductenlijst beschikbaar zijn.

Ontwikkeling van een Nederlandse PCR

Sinds 2025 wordt gewerkt aan een Nederlandse Product Category Rule (NL-PCR). Aanleiding hiervoor is de behoefte van marktpartijen aan meer duidelijkheid over de verschillen tussen de bepalingsmethoden en de PEF-CR. De NL-PCR bevat aanvullende afspraken om ervoor te zorgen dat levenscyclusanalyses voor opname in de Nationale Milieudatabase op een gelijkwaardige manier worden opgesteld. De NL-PCR wordt naar verwachting eind 2027 ingevoerd. Tot die tijd blijven de bestaande afspraken gelden.

Zodra toepassing van de NL-PCR definitief is en daarmee voor opname in de Nationale Milieudatabase verplicht wordt, kunnen kleine verschillen ontstaan tussen oudere en nieuwe milieuverklaringen. Hiervoor gelden de algemene afspraken van de Nationale Milieudatabase. Een Nationale Milieudatabase vermelding blijft vijf jaar geldig en mag gedurende die periode ook worden gebruikt voor het vaststellen van het duurzaamheidslabel op de sportproductenlijst.

Verdere ontwikkeling van het duurzaamheidslabel

De taakgroep duurzaamheidslabel heeft in 2024 doelen opgesteld voor verdere positieve en negatieve aanpassingen van de MKI-waarde uit de Nationale Milieudatabase. Hiermee wil de taakgroep de verduurzaming van kunstgrasproducten stimuleren.

In de loop van 2027 komt de taakgroep opnieuw bijeen. Dan wordt onder meer gekeken naar het aandeel nieuw materiaal en het aantal verschillende materiaalsoorten in een product. Deze aspecten kunnen in de toekomst meewegen bij het bepalen van het duurzaamheidslabel.